Geschiedenis

jpgVeendam ligt in het hart van de Groninger Veenkoloniën. Met de ontvening van dit enorme moerasgebied werd in 1599 begonnen op de plaats waar nu Oude en Nieuwe Pekela liggen. Van daaruit werd het veen in zuidelijke richting afgegraven en pas in de eerste helft van de 20ste eeuw kwam dat zware werk tot een eind. In 1647 was men toe aan het ontginnen van de Muntendammer venen, een moerasgebied waar nu Veendam en Wildervank liggen.
Het stichten van een kerkelijke gemeente in Boven Muntendam (Veendam) op een hoogte tussen het Ooster- en Westerdiep aan een laan die beide kanalen met elkaar verbond, was op initiatief van de provinciale synode, gehouden op 25 augustus 1651. Het gerucht ging dat er in de Muntendammer venen wel 300 huisgezinnen zouden zijn. Het resultaat was dat op 5 september 1655, de Staten van de provincie toestonden, om voor het inkomen van 300 Carolusguldens, een predikant te beroepen. In 1655 werd ds. Henricus Hermannius benoemd tot predikant in Boven-Muntendam (Veendam). Hij was eerder dominee geweest in Brazilië. De eerste diensten werden gehouden in een boerenschuur van Albert Aalders Negenkracht. Bij gebrek aan een kerkklok trommelde 'loper' Jan Karstiens Gods volk naar de Verendammer schuurkerk. Over de eerste kerkgangers werd vermeld dat de schuur zo vol was dat de gelovigen 'tot de hanebalken toe' aan de lippen van de voorganger hingen. De preekstoel was een oud houten vat.
jpgMet steun van Gedeputeerde Staten werd er vanaf 1660 aan een kerk gebouwd. De eerste steen werd gelegd door de kleinzoon van vervener Adriaan Geerts Wildervanck op 24 augustus 1660. Ruim 2 jaar later, op 5 oktober 1662 , werd in deze kerk de eerste kerkdienst gehouden. Voor de bouw van de kerk hadden de Staten van Groningen een subsidie verleend van 4000 Carolusguldens, onder voorwaarde, dat zij het "collatierecht" zouden krijgen (het recht om een predikant te benoemen). Een herinnering aan dit recht is bewaard gebleven in de jpgsteen met het wapen van Groningen, dat is aangebracht boven de hoofdingang van de Toren . A. G. Wildervanck beleeft de voltooiing van het kerkgebouw niet. Hij overleed op 24 november 1661 in zijn buitenhuis 'Sorghvliet'.